วันแรงงานจีนคืออะไร และมีการเฉลิมฉลองอย่างไรบ้าง
วันแรงงานจีน (劳动节 Láodòngjié) มีการเฉลิมฉลองอย่างไรบ้างในจีนแผ่นดินใหญ่ หรืออยากเรียนรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับแรงกดดันของวัฒนธรรมการทำงานของจีนในยุคใหม่หรือไม่ ในบทความนี้จะมาสำรวจแนวปฏิบัติทั่วไปในการเฉลิมฉลองวันหยุดประจำชาตินี้ และสำรวจสถานะของวัฒนธรรมการทำงานของจีนในยุคใหม่
วันแรงงานจีนคืออะไร
วันแรงงานสากล หรือเรียกอีกอย่างว่า วันแรงงาน หรือ 国际劳动节 (Guójì Láodòngjié) ในภาษาจีน เป็นวันหยุดสากลที่โดยทั่วไปจะเฉลิมฉลองในวันที่ 1 พฤษภาคมของทุกปีในกว่า 80 ประเทศทั่วโลก โดยเป็นการเฉลิมฉลองความสำเร็จของคนงานทั่วโลก
เนื่องจากวันหยุดนี้จะมีการเฉลิมฉลองในวันที่ 1 พฤษภาคมในประเทศจีนด้วย บางครั้งจึงเรียกว่า 五一节 (Wǔ-Yī Jié) วันเมย์ หรือเรียกสั้นๆ ว่า 五一 (Wǔ-Yī) ในภาษาจีน ซึ่งเป็นชื่ออีกชื่อหนึ่งที่มักแปลเป็นภาษาอังกฤษว่า “May Day”
ภาพจาก: www.sohu.com
ประวัติความเป็นมาของวันแรงงานสากล
วันแรงงานสากลมีจุดเริ่มต้นในสหรัฐอเมริกาเมื่อปี 1886 (พ.ศ. 2429) เมื่อคนงานทั่วประเทศลาออกจากงานเพื่อประท้วงการทำงานเป็นเวลานาน และเรียกร้องให้ทำงานวันละ 8 ชั่วโมง
การเคลื่อนไหวในช่วงแรกนี้ได้พัฒนามาเป็นการต่อสู้เพื่อสิทธิต่างๆ และแนวทางปฏิบัติด้านแรงงานที่เป็นมนุษยธรรมมากขึ้น โดยเน้นที่การยกเลิกการใช้แรงงานเด็ก การเรียกร้องสภาพการทำงานที่ยุติธรรมและปลอดภัยยิ่งขึ้น และสิทธิของคนงานมากขึ้น รวมทั้งแนวคิดเรื่องการมี “วันหยุดสุดสัปดาห์”
วันแรงงานและสาธารณรัฐประชาชนจีน
กล่าวกันว่ากิจกรรมวันแรงงานจีนจัดครั้งแรกในประเทศจีนแผ่นดินใหญ่ จัดขึ้นในวันที่ 1 พฤษภาคม 1920 (พ.ศ. 2463) ต่อมาระหว่างปี 1921 และ 1922 (พ.ศ. 2464 ถึง พ.ศ. 2465) นักเคลื่อนไหวได้จัดตั้งศูนย์เพื่อให้การศึกษาแก่คนงานทั่วไป จัดตั้งสหภาพแรงงาน และผลักดันให้สร้างสภาพแวดล้อมการทำงานที่ดีขึ้นสำหรับคนงานอุตสาหกรรมทั่วไป
ภาพจาก: www.bohemianvagabond.com
เพียงเดือนเดียวหลังจากการก่อตั้งสาธารณรัฐประชาชนจีนในปี 1949 (พ.ศ. 2492) คณะกรรมการบริหารรัฐบาลของรัฐบาลประชาชนส่วนกลาง (中央人民政府政务院 Zhōngyāng Rénmín Zhèngfǔ Zhèngwùyuàn) ได้ประกาศให้วันที่ 1 พฤษภาคมเป็นวันแรงงานจีนอย่างเป็นทางการ
ทุกวันนี้ในประเทศจีนมีการเฉลิมฉลองวันแรงงานอย่างไร
เดิมทีวันแรงงานเป็นวันหยุดหนึ่งวันในประเทศจีน แต่ตั้งแต่นั้นมาก็มีการเปลี่ยนแปลงหลายอย่าง
มีเรื่องราวเกิดขึ้นห้าวันไหม
ในปี 1999 คณะรัฐมนตรีจีน (国务院 Guówùyuàn) ได้มีมติให้วันแรงงานยาวนานขึ้นและกำหนดให้เป็นส่วนหนึ่งของ “Golden Week” ซึ่งหมายความว่าจะมีวันหยุด 7 วัน ร่วมกับวันตรุษจีนและวันชาติ อย่างไรก็ตาม ในปี 2008 วันแรงงานถูกถอดชื่อออกจาก “Golden Week” และเปลี่ยนเป็นวันหยุด 3 วันอย่างเป็นทางการ
อย่างไรก็ตามในเดือนมีนาคม 2019 คณะรัฐมนตรีของจีนได้ประกาศอีกครั้งว่าวันแรงงานปี 2019 จะมีระยะเวลาทั้งหมด 4 วัน
สำหรับปี 2020 และ 2021 คณะรัฐมนตรีประกาศว่าจะมีวันหยุด 5 วัน ครอบคลุมวันที่ 1 ถึง 5 พฤษภาคม ซึ่งบ่งชี้ว่าวันหยุดที่ยาวนานขึ้นนี้อาจกลายเป็นกิจกรรมถาวรของวันแรงงานในอนาคต
ประชาชนท่องเที่ยวในวันหยุดแรงงาน ภาพจาก: CNN
สัปดาห์ทองและเศรษฐกิจเฟื่องฟู
วันแรงงานและวันหยุดอื่นๆ ที่เรียกว่า “Golden Week หรือสัปดาห์ทอง” มีบทบาททางเศรษฐกิจอย่างมากในประเทศจีน ช่วงวันหยุดยาวที่มีค่าจ้างทำให้ครอบครัวจำนวนมากขึ้นเรื่อยๆ สามารถใช้ช่วงวันหยุดนี้เพื่อไปเยี่ยมญาติที่อยู่ไกลหรือเดินทางเพื่อพักผ่อนหย่อนใจ หลายธุรกิจยังใช้ประโยชน์จากวันหยุดนี้ในการขายสินค้าในราคาลดราคาอีกด้วย
โดยทั่วไปแล้วถือเป็นช่วงเวลาที่เต็มไปด้วยความสนุกสนาน เนื่องจากผู้คนต่างเพลิดเพลินกับช่วงพักผ่อน โดยทำกิจกรรมพักผ่อนหย่อนใจต่างๆ เช่น ท่องเที่ยวกลับบ้าน รับประทานอาหารนอกบ้านกับเพื่อนๆ และเยี่ยมชมสถานที่ท่องเที่ยวในประเทศ
ดังนั้นวันหยุดวันแรงงานจึงเป็นช่วงที่มีกิจกรรมการเดินทางเพิ่มมากขึ้น ซึ่งช่วยสนับสนุนตลาดการท่องเที่ยวภายในประเทศของจีน โดยหลังจากที่ขยายเวลาเป็น 4 วันในปี 2019 บริษัทตัวแทนท่องเที่ยวได้รายงานว่าการจองเที่ยวบินขาออกเพิ่มขึ้นอย่างมาก
ภาพจาก: goeastmandarin.com
แรงกดดันสมัยใหม่ของวัฒนธรรมการทำงานของจีน
แม้ว่าจะมีการโฆษณาวันหยุด 7 วันเพื่อเฉลิมฉลองให้กับคนทำงาน แต่พนักงานออฟฟิศชาวจีนหลายคน (上班族 shàngbānzú) ก็ต้องดิ้นรนกับปริมาณงานอันหนักหน่วงตลอดทั้งปี
996 ความขัดแย้งด้านวัฒนธรรมการทำงาน
หากคุณมีโซเชียลมีเดียของจีนหรือติดตามข่าวสารจีนโดยทั่วไป คุณอาจเคยได้ยินเกี่ยวกับระบบการทำงาน 996 ชั่วโมง (996工作制 jiǔjiǔliù gōngzuò zhì) ระบบนี้ประกอบด้วยการทำงาน 12 ชั่วโมงต่อวัน ตั้งแต่ 9.00 น. ถึง 21.00 น. หกวันต่อสัปดาห์
996 เป็นวัฒนธรรมการทำงานที่นำมาใช้ในบริษัทเทคโนโลยีของจีนเป็นหลัก และได้บรรลุถึงจุดสูงสุดที่ก่อให้เกิดความขัดแย้ง เมื่อเจ้าพ่อเทคโนโลยีชาวจีนและผู้ก่อตั้งอาลีบาบาอย่างแจ็ค หม่า ยกย่องและสนับสนุนให้พนักงานมองว่าเป็น “พร” จนกลายเป็นข่าวพาดหัวในระดับนานาชาติ
ความคิดเห็นของแจ็ค หม่า ทำให้เกิดความไม่พอใจอย่างมากในโซเชียลมีเดียของจีน ส่งผลให้เกิดการประท้วงต่อต้าน 996 บน Github ซึ่งเป็นเว็บไซต์โฮสต์ทางอินเทอร์เน็ตของ Microsoft สำหรับการพัฒนาซอฟต์แวร์
ภาพจาก: KrASIA
เหตุการณ์นี้มีอิทธิพลอย่างมากและนำไปสู่การตระหนักรู้ในวงกว้างถึงธรรมชาติที่เป็นอันตรายของวัฒนธรรมการทำงานที่มากเกินไปและไม่เป็นธรรม เช่น 996 ในภาคส่วนต่างๆ ของสังคมจีน ตั้งแต่ภาคธุรกิจไปจนถึงภาคการศึกษา เหตุการณ์นี้มีอิทธิพลอย่างมากจนในปี 2021 ศาลประชาชนสูงสุดของจีนได้ตัดสินให้ 996 เป็นสิ่งผิดกฎหมาย ทำให้เกิดการถกเถียงกันมากขึ้นเกี่ยวกับความจำเป็นในการปรับปรุงวัฒนธรรมการทำงานของจีน
Work-Life Balance คือ การหาความสมดุล ระหว่างชีวิตการทำงาน และชีวิตส่วนตัวเพื่อลดผลกระทบจากการแบกรับภาระหน้าที่การงานที่มากจนเกินไป
แม้จะมีการเปลี่ยนแปลงไปสู่วัฒนธรรมการทำงานที่ดีต่อสุขภาพมากขึ้น แต่คนงานจำนวนมากยังคงคาดหวังให้ทำงานล่วงเวลาอยู่บ่อยครั้ง (加班 jiābān) ในทางเทคนิคแล้ว ตามกฎหมายแรงงานของจีน วันทำงานมาตรฐานคือ 8 ชั่วโมง โดยสูงสุด 44 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ การทำงานเกินกว่านั้นจะต้องจ่ายค่าล่วงเวลาเพิ่ม
อย่างไรก็ตาม เนื่องจากผู้คนจำนวนมากใช้แอปอย่าง WeChat ทั้งเพื่อวัตถุประสงค์ส่วนตัวและการทำงาน จึงไม่ใช่เรื่องแปลกที่ผู้คนจะต้องตอบข้อความที่เกี่ยวข้องกับงานนอกเวลาทำการ ซึ่งทำให้ขอบเขตระหว่างงานและชีวิตส่วนตัวไม่ชัดเจน ส่งผลให้เกิดภาวะหมดไฟและพักผ่อนไม่เพียงพอ
ภาพจาก: rarehistoricalphotos.com
กิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับงานหลังเลิกงานมักเกิดขึ้นในรูปแบบของการออกไปทานอาหารเย็นกับเจ้านาย ท่องเที่ยวในวันหยุดสุดสัปดาห์กับทีมงาน หรือไปร้องเพลงคาราโอเกะที่บาร์ในท้องถิ่นกับเพื่อนร่วมงาน ไม่ต้องบอกก็รู้ว่านี่ไม่ถือเป็น “งาน” ดังนั้นจึงไม่มีใครคาดหวังว่าจะได้รับค่าตอบแทน
มีการถกเถียงกันว่าสังคมและวัฒนธรรมจีนเป็นสังคมนิยม ซึ่งหมายความว่าสังคมและวัฒนธรรมจีนให้ความสำคัญกับชุมชนและความร่วมมือและความสามัคคีมากกว่า แม้ว่ากิจกรรมหลังเลิกงานอาจถูกมองว่าเป็นกิจกรรม “อาสาสมัคร” แต่คนทำงานชาวจีนหลายคนรู้ดีว่าพวกเขาต้องเข้าร่วมเพื่อแสดงให้เห็นถึงความจริงจังเกี่ยวกับตำแหน่งและความภักดีต่อธุรกิจที่ตนทำงานอยู่
ที่มา studycli.org
