วันวาเลนไทน์ของจีน (七夕节 Qīxìjié) จัดขึ้นในวันที่ 7 เดือน 7 ตามปฏิทินจันทรคติของจีน เทศกาลนี้เรียกอีกอย่างว่า เทศกาลชีซี (แปลว่า “เทศกาลแห่งการร่วมมือร่วมใจกัน”) เป็นการเฉลิมฉลองความรักอันเป็นเอกลักษณ์ที่มีรากฐานมาจากนิทานพื้นบ้านของจีน และอิงจากตำนานโรแมนติกของจื่อหนี่ (織女 Zhīnǚ) และหนิวหลาง (牛郎 Niúláng)
เทศกาลชีซีเจี๋ยได้เริ่มตั้งแต่สมัยโบราณ และได้เริ่มเผยแพร่ในสมัยราชวงศ์ฮั่นตะวันตก มีความเจริญขึ้นมาในราชวงศ์ซ่ง ในสมัยโบราณ เทศกาลชีซีเป็นเทศกาลเฉพาะสาวๆ เท่านั้น ส่วนประเพณีมากมายหลากหลายนั้น บางส่วนหายไปแล้ว บางส่วนก็ได้สืบทอดมาถึงปัจจุบัน ส่วนประเทศเพื่อนบ้านของจีน อาทิ เช่น ญี่ปุ่น เกาหลี และเวียดนาม ก็ได้รับอิทธิพลและมีการเฉลิมฉลองเทศกาลชีซีเช่นกัน เมื่อวันที่ 20 พฤษภาคม คณะรัฐมนตรีจีนจัดเทศกาลชีซีอยู่ในบัญชีรายชื่อมรดกวัฒนธรรมอวัตถุระดับชาติรุ่นแรก
หลักฐานทางประวัติศาสตร์ชี้ให้เห็นว่า เทศกาลนี้มีมาตั้งแต่สมัยราชวงศ์ฮั่น ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็น 1 ในมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ แถมยังมีความสำคัญเกี่ยวข้องกับความรู้ด้านดาราศาสตร์ของจีนสมัยโบราณอีกด้วย อีกทั้งยังเป็นวันเริ่มต้นฤดูใบไม้ร่วง ชาวโลกสามารถเห็นทางช้างเผือกทอดตัวยาวจากทิศเหนือจรดทิศใต้ โดยมีดาวฤกษ์ 2 ดวงสว่างสุกใสอยู่คนละด้านของทางช้างเผือก ดาวเว้ก้า ตัวแทนของจื่อหนี่ และดาวอัลแทร์ ตัวแทนของหนิวหลาง ในสมัยโบราณ เทศกาลชีซียังไม่เกี่ยวข้องกับเรื่องราวของความรัก แต่มีประเพณีเฉลิมฉลองให้แก่เด็กผู้หญิงในยุคโบราณ เรียกว่า Daughter’s Festival เช่น เด็กหญิงต้องกลัดเข็มเย็บผ้าไว้ในเสื้อเป็นเคล็ด เพื่อให้มีสติปัญญาหลักแหลม มีพิธีขอพรจากเทพเจ้า พิธีบวงสรวงเทพธิดาจื่อหนี่ที่ชาวจีนยกย่องให้เป็น “เทพธิดาแห่งการเย็บปักถักร้อย” รวมถึงขอพรให้เจอคู่ครองที่ดี
ภาพจาก: www.bangkokbiznews.com
เรื่องเล่าของเทศกาลชีซี: คนเลี้ยงวัวและสาวทอผ้า
ตามตำนานเล่าว่า จื่อหนี่ ซึ่งเป็นตัวแทนของดาวเวกา เป็นธิดาคนหนึ่งของจักรพรรดิหยก จื่อหนี่เบื่อหน่ายกับชีวิตที่น่าเบื่อหน่ายบนสวรรค์ จึงลงมายังโลกและฝ่าฝืนกฎของสวรรค์ด้วยการตกหลุมรักมนุษย์หนิวหลาง ซึ่งเป็นตัวแทนของดาวอัลแทร์ ดาวที่สว่างที่สุดในกลุ่มดาวอควิลา
แม่ของจื่อหนี่ซึ่งเป็นเทพีแห่งสวรรค์ได้ค้นพบในไม่ช้าว่าจื่อหนี่ได้แต่งงานกับมนุษย์ จึงรีบส่งทหารไปรับเธอกลับคืนมา ทหารทำงานที่ได้รับมอบหมายอย่างรวดเร็ว และน่าเศร้าที่คู่รักทั้งสองต้องแยกทางกัน
เมื่อเผชิญกับการสูญเสียอันน่าสลดใจของเขา หนิวหลาง สามีของจื่อหนี่ซึ่งเป็นเพียงมนุษย์ ได้อุ้มลูกๆ ทั้งสองขึ้นสวรรค์เพื่อตามหาภรรยาที่รักของเขา อย่างไรก็ตาม เทพีแห่งสวรรค์ซึ่งเป็นแม่ผู้คอยควบคุมอยู่เสมอ ได้ทราบข่าวการมาถึงของหนิวหลางอย่างรวดเร็ว และได้สร้างแม่น้ำขนาดใหญ่—ซึ่งก็คือทางช้างเผือกนั่นเอง—ระหว่างเขากับจื่อหนี่ เพื่อแยกพวกเขาออกจากกันชั่วนิรันดร์
ภาพจาก: www.globaltimes.cn
ด้วยความรักของทั้งคู่ ในวันที่ 7 เดือน 7 จันทรคติ ฝูงนกกาเหว่าที่สวยงามจึงรวมตัวกันเป็นสะพานข้ามแม่น้ำสวรรค์ เพื่อให้หนิวหลางและจื่อหนี่ ได้มาพบกันบนสิ่งที่ต่อมาเรียกว่า “สะพานนกกาเหว่า”
เมื่อได้เห็นฉากที่แสนโรแมนติกที่สุดนี้—และเพื่อความสุขของคู่รักทั่วโลก—เทพีแห่งสวรรค์จึงเปลี่ยนใจอย่างน่าตกตะลึง ด้วยเหตุนี้ เธอจึงตัดสินใจให้คู่รักทั้งสองมาพบกันที่สะพานนกกางเขนในวันที่ 7 ของเดือนจันทรคติที่ 7 ทุกปีตลอดไป
วันวาเลนไทน์ของจีนตามปฏิทินเกรกอเรียนคือวันไหน
ในปี 2024 นี้ เทศกาลชีซีได้ตรงกับวันเสาร์ที่ 10 สิงหาคมตามปฏิทินเกรโกเรียน และในปี 2025 เทศกาลนี้จะตรงกับวันศุกร์ที่ 29 สิงหาคม
ภาพจาก: www.holidaysmart.com
วันวาเลนไทน์ของประเทศจีนมีการเฉลิมฉลองอย่างไร
วันวาเลนไทน์ของจีนเป็นช่วงเวลาที่คู่รักจะแสดงความรัก โดยมักจะมอบของขวัญและท่าทางที่แสนประณีต เช่นเดียวกับวันหยุดโรแมนติกอื่นๆ คู่รักจะใช้เวลาร่วมกัน รับประทานอาหารเย็นดีๆ แลกเปลี่ยนของขวัญ ดูหนัง ฯลฯ เทศกาลชีซีทำให้ถนนในจีนเต็มไปด้วยบรรยากาศโรแมนติก โดยคู่รักจะมองดูท้องฟ้ายามค่ำคืนเพื่อค้นหาดวงดาวเวกาและอัลแตร์
เทศกาลชีซีเป็นช่วงเวลาแห่งการอบและรับประทานขนม 巧果 (qiǎoguǒ) ซึ่งเป็นขนมหวานชนิดหนึ่ง เนื่องจากตัวอักษร 巧 (qiǎo) ในคำว่า 巧果 มีเสียงคล้ายกับคำว่า 桥 (qiáo) ซึ่งแปลว่าสะพาน จึงเป็นสัญลักษณ์ของสะพานนกกางเขนบนสวรรค์ นอกจากนี้ 巧 ยังหมายถึง “ความชำนาญ” อีกด้วย ดังนั้น เมื่อรับประทานขนมชิ้นเล็กๆ เหล่านี้ ผู้หญิงจึงสามารถกลายเป็น 心灵手巧 (xīnlíng shǒuqiǎo) ซึ่งแปลว่าฉลาดและชำนาญได้ ตามธรรมเนียมแล้ว ผู้หญิงมักจะอธิษฐานขอพรจากจื้อหวู่ให้ได้รับปัญญา สามีที่ดี และชีวิตที่มีความสุข
วันหยุดโรแมนติกอื่นๆ ในประเทศจีน
นอกจากเทศกาลชีซีแล้ว ยังมีวันหยุดโรแมนติกอีกสองสามวันที่จัดขึ้นทุกปีในประเทศจีนแผ่นดินใหญ่:
ภาพจาก:jadeturtlerecords.blogspot.com
14 กุมภาพันธ์: วันวาเลนไทน์ (情人节 Qíngrénjié)
วันวาเลนไทน์เป็นที่นิยมในกลุ่มคนรุ่นใหม่ เนื่องจากเป็นวันนำเข้าจากตะวันตก และในประเทศจีนก็มีการเฉลิมฉลองที่แตกต่างออกไปเล็กน้อย โดยปกติแล้ว ผู้หญิงมักจะมอบช็อกโกแลตให้กับคนรักเพื่อแสดงความซาบซึ้งและความรัก ส่วนผู้ชายก็มักจะตอบแทนด้วยของขวัญชิ้นนี้ในอีกหนึ่งเดือนต่อมา ดังที่เราจะเห็นด้านล่าง
14 มีนาคม: วันวาเลนไทน์สีขาว (白色情人节 Báisè Qíngrénjié)
ในวันนี้ ผู้ชายจะต้องตอบแทนของขวัญที่ได้รับเมื่อวันที่ 14 กุมภาพันธ์ และมอบช็อกโกแลตสีขาวให้กับคู่รักของตน นอกจากนี้ พวกเขายังต้องซื้อของขวัญที่มีมูลค่ามากกว่าของขวัญที่ได้รับจากคนรักในเดือนก่อนหน้าอีกด้วย
แม้ว่าวันวาเลนไทน์สีขาวจะถูกสร้างขึ้นโดยอุตสาหกรรมขนมในญี่ปุ่นตั้งแต่ช่วงทศวรรษ 1970 แต่ในไม่ช้าก็กลายเป็นที่นิยมอย่างมากในเอเชียตะวันออก
ภาพจาก: China Travel
20 พฤษภาคม : เทศกาล 520 (五二零节 Wǔ'èrlíngjié)
เนื่องจากมีคำพ้องเสียงจำนวนมากในภาษาจีน ทำให้เกิดปรากฏการณ์ใหม่ในการใช้ตัวเลขมาแทนที่คำแสลงบนอินเทอร์เน็ต และถือเป็นที่มาของเทศกาล 520
ตัวเลข “520” (五二零 wǔ èr líng) ออกเสียงคล้ายกับคำว่า “ฉันรักคุณ” (我爱你 wǒ ài nǐ) ในภาษาจีน ดังนั้นวันที่ 20 พฤษภาคมจึงกลายเป็นวันวาเลนไทน์ของจีนอีกวันหนึ่ง แม้ว่าจะไม่เป็นที่นิยมเท่าเทศกาลชีซี แต่ก็ยังเป็นวันที่คู่รักจะแลกเปลี่ยนโน้ตแสดงความรัก อั่งเปาที่เต็มไปด้วยเงิน และของขวัญเล็กๆ น้อยๆ
แต่คนโสดไม่ต้องกังวล! จริงๆ แล้วในประเทศจีนมีวันหยุดสำหรับคนโสดด้วย วันคนโสดได้รับความนิยมมากจนกลายเป็นงานช้อปปิ้ง 24 ชั่วโมงที่ใหญ่ที่สุดในโลกไปแล้ว
ภาพจาก: www.xjtlu.edu.cn
แม้ว่าเทศกาลโคมไฟจะไม่ถือเป็นวันหยุดที่โรแมนติกอีกต่อไปในปัจจุบัน แต่ในจีนโบราณ เทศกาลโคมไฟก็ยังเกี่ยวข้องกับความรักและความโรแมนติก และบางครั้งถูกเรียกว่าวันวาเลนไทน์แบบจีนดั้งเดิม “ที่แท้จริง”
นอกจากนั้นแล้วยังเป็นเรื่องน่าทึ่งที่ในช่วงเดือน 7 ที่มีเทศกาลชีซีเจี๋ย ในประเทศจีนจะตรงกับฤดูร้อนซึ่งท้องฟ้าแจ่มใสจนสามารถมองเห็นทั้งทางช้างเผือก ดาวอัลแทร์ และดาวเวก้าซึ่งเป็นตัวแทนของตำนานหนุ่มเลี้ยงวัวกับสาวทอผ้าได้อย่างชัดเจน สำหรับปี 2024 ชาวจีนฉลอง วันวาเลนไทน์ ตามแบบตะวันตก และอวยพรคำว่า Happy Qixi Valentine’s Day! มีการให้ดอกไม้ การ์ด ช็อกโกแลต ของขวัญรูปหัวใจ พาไปดินเนอร์ ออกเดท แต่คนเฒ่าคนแก่มักพูดกันว่า วันวาเลนไทน์ ฝนตกแน่นอน เพราะจื่อหนี่ว์ กำลังร้องไห้อยู่
ที่มา studycli.org
