ยุคใหม่จ่ายเงิน! ‘เงินบาทดิจิทัล’ แทนที่ QR Code หรือไม่?

การเปลี่ยนผ่านสู่ยุคดิจิทัลได้ส่งผลกระทบต่อทุกภาคส่วน รวมถึงระบบการเงินที่กำลังจะก้าวไปอีกขั้นกับการมาถึงของ “เงินบาทดิจิทัล” หรือ Central Bank Digital Currency (CBDC) ที่พัฒนาโดยธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) การเกิดขึ้นของนวัตกรรมทางการเงินนี้ก่อให้เกิดคำถามสำคัญในวงกว้าง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในบริบทของประเทศไทยที่คุ้นเคยกับการชำระเงินผ่าน QR Code เป็นอย่างดี

บทความนี้จะวิเคราะห์เจาะลึกถึงนิยาม ลักษณะ ความแตกต่าง ตลอดจนแนวโน้มในอนาคตของเงินบาทดิจิทัล เพื่อตอบคำถามว่าเทคโนโลยีใหม่นี้จะเข้ามาแทนที่ QR Code หรือจะทำงานร่วมกันเพื่อขับเคลื่อนประเทศไทยสู่สังคมไร้เงินสดอย่างสมบูรณ์

ทำความเข้าใจ ‘เงินบาทดิจิทัล’ (CBDC) ฉบับสมบูรณ์

ก่อนที่จะวิเคราะห์ถึงผลกระทบต่อระบบการชำระเงินในปัจจุบัน การทำความเข้าใจพื้นฐานและนิยามของเงินบาทดิจิทัลให้ชัดเจนเป็นสิ่งสำคัญ เพื่อให้เห็นภาพตรงกันว่านวัตกรรมนี้คืออะไรและมีลักษณะอย่างไร

นิยามและลักษณะสำคัญ

เงินบาทดิจิทัล หรือ Retail CBDC คือ สกุลเงินที่ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ซึ่งเป็นธนาคารกลางของประเทศ ออกใช้ในรูปแบบดิจิทัล โดยมีคุณสมบัติหลักดังนี้:

• มีสถานะเป็นเงินที่ชำระหนี้ได้ตามกฎหมาย (Legal Tender): เช่นเดียวกับธนบัตรและเหรียญกษาปณ์ที่ใช้กันอยู่ในปัจจุบัน ทุกคนสามารถใช้เงินบาทดิจิทัลในการชำระค่าสินค้าและบริการได้ทั่วไป
• มูลค่าคงที่ 1:1: เงินบาทดิจิทัล 1 บาท มีมูลค่าเท่ากับเงินสด 1 บาทเสมอ ไม่มีความผันผวนของมูลค่าเหมือนสกุลเงินดิจิทัลประเภทอื่น ๆ เช่น คริปโทเคอร์เรนซี
• ออกโดยธนาคารกลาง: การที่ ธปท. เป็นผู้ออกและรับประกันมูลค่าโดยตรง ทำให้เงินบาทดิจิทัลมีความน่าเชื่อถือและปลอดภัยสูงสุด เพราะมีสินทรัพย์ของประเทศหนุนหลัง
• ใช้เทคโนโลยีการประมวลผลแบบกระจายศูนย์ (Distributed Ledger Technology – DLT): ซึ่งอาจรวมถึงเทคโนโลยีบล็อกเชน (Blockchain) เพื่อเพิ่มความปลอดภัย โปร่งใส และประสิทธิภาพในการทำธุรกรรม

กลไกการทำงานเบื้องต้น

ในทางปฏิบัติ ประชาชนจะสามารถเข้าถึงเงินบาทดิจิทัลได้โดยการแลกเปลี่ยนจากเงินสดหรือเงินฝากในบัญชีธนาคารมาเก็บไว้ใน “กระเป๋าเงินดิจิทัล” (Digital Wallet) ซึ่งอาจอยู่ในรูปแบบของแอปพลิเคชันบนสมาร์ทโฟน หรืออุปกรณ์อื่น ๆ เช่น การ์ด สำหรับกลุ่มคนที่ไม่มีสมาร์ทโฟน เพื่อให้สามารถเข้าถึงได้อย่างทั่วถึง เมื่อต้องการชำระเงิน ก็สามารถทำธุรกรรมจากกระเป๋าเงินดิจิทัลใบนี้ไปยังผู้รับได้โดยตรง คล้ายกับการยื่นเงินสดให้ แต่เกิดขึ้นในโลกดิจิทัล

ยุคใหม่จ่ายเงิน! ‘เงินบาทดิจิทัล’ แทนที่ QR Code หรือไม่?

คำถามสำคัญคือ ยุคใหม่จ่ายเงิน! ‘เงินบาทดิจิทัล’ แทนที่ QR Code หรือไม่? คำตอบจากข้อมูลและการวิเคราะห์ในปัจจุบันคือ “ไม่น่าจะแทนที่ทั้งหมด แต่จะเข้ามาเป็นทางเลือกเสริมที่ทำงานร่วมกัน” เพื่อให้เห็นภาพชัดเจนขึ้น สามารถเปรียบเทียบเงินบาทดิจิทัลกับระบบชำระเงินที่คุ้นเคยในปัจจุบันได้ดังนี้

ความแตกต่างจาก QR Code และ PromptPay

ระบบ QR Code และ PromptPay ถือเป็นความสำเร็จอย่างสูงของประเทศไทยในการผลักดันการชำระเงินดิจิทัลให้แพร่หลาย การทำงานของระบบนี้คือการโอนเงินจากบัญชีธนาคารหนึ่งไปยังอีกบัญชีหนึ่งแบบเรียลไทม์ผ่านตัวกลางคือสถาบันการเงิน แม้จะสะดวกและรวดเร็ว แต่ก็ยังมีข้อจำกัดบางประการ เช่น ต้องมีการเชื่อมต่อกับบัญชีธนาคาร และอาจเกิดความคับคั่งของระบบในช่วงเวลาที่มีการทำธุรกรรมหนาแน่น

ในทางกลับกัน เงินบาทดิจิทัลถูกออกแบบมาให้เป็นเสมือน “เงินสดดิจิทัล” การทำธุรกรรมจึงเป็นการโอน “มูลค่า” โดยตรงจากผู้ส่งไปยังผู้รับโดยไม่จำเป็นต้องผ่านบัญชีธนาคารทุกครั้ง ซึ่งอาจช่วยลดข้อจำกัดด้านเวลาทำการของธนาคารหรือความแออัดของระบบได้ นอกจากนี้ ธุรกรรมพื้นฐานสำหรับรายย่อยคาดว่าจะไม่มีค่าธรรมเนียม ทำให้เป็นอีกทางเลือกที่น่าสนใจสำหรับการใช้จ่ายในชีวิตประจำวัน

เงินบาทดิจิทัลให้ทางเลือกในการชำระเงินที่มีความเป็นอิสระ ไม่ต้องผูกติดกับบัญชีธนาคารเสมอไป เปรียบเสมือนการมีกระเป๋าเงินสดติดตัวในรูปแบบดิจิทัล

ความแตกต่างจาก e-Money

เงินอิเล็กทรอนิกส์ หรือ e-Money (เช่น TrueMoney Wallet, Rabbit LINE Pay) เป็นเงินที่ออกโดยผู้ให้บริการเอกชน ผู้ใช้ต้องเติมเงินเข้าไปล่วงหน้าเพื่อใช้งาน และมักจำกัดการใช้งานอยู่ภายในเครือข่ายของผู้ให้บริการนั้น ๆ (วงปิด) แม้มูลค่าจะอ้างอิงกับเงินบาท แต่ในทางเทคนิคแล้ว ผู้รับผิดชอบคือบริษัทเอกชน

เงินบาทดิจิทัลมีความแตกต่างอย่างสิ้นเชิง เพราะเป็นเงินที่ออกโดยธนาคารกลางโดยตรง จึงสามารถใช้งานได้ในวงกว้าง (Universal) กับทุกร้านค้าและทุกคน ไม่จำกัดอยู่แค่ในระบบนิเวศของผู้ให้บริการรายใดรายหนึ่ง และมีความน่าเชื่อถือสูงสุดเนื่องจากมีรัฐเป็นผู้รับประกัน

เมื่อเทียบกับเงินสดแบบดั้งเดิม

เมื่อเทียบกับเงินสด เงินบาทดิจิทัลมีข้อดีหลายประการ ทั้งในด้านการลดการสัมผัส ลดต้นทุนในการผลิต จัดเก็บ และขนส่งธนบัตรและเหรียญ อีกทั้งยังช่วยเพิ่มสภาพคล่องในระบบเศรษฐกิจ เนื่องจากธุรกรรมสามารถเกิดขึ้นได้อย่างรวดเร็วและไม่มีค่าธรรมเนียมสำหรับการใช้งานทั่วไป

สถานะการพัฒนาและแนวโน้มในอนาคตถึงปี 2026

ปัจจุบัน ประเทศไทยอยู่ในช่วงของการทดลองและพัฒนาเงินบาทดิจิทัลอย่างต่อเนื่อง โดยมีการทดสอบในวงจำกัด (Pilot Test) เพื่อประเมินประสิทธิภาพและความพร้อมของเทคโนโลยี คาดว่าจะเริ่มเห็นการทดลองใช้งานจริงในวงกว้างมากขึ้นในช่วงปี 2025-2026 ซึ่งสอดคล้องกับทิศทางของโลก โดย Visa คาดการณ์ว่าภายในปี 2026 ระบบการชำระเงินทั่วโลกจะก้าวสู่ความเป็นสากลและไร้พรมแดนมากขึ้น สามารถเชื่อมโยงเงินสกุลต่างๆ (Fiat), สเตเบิลคอยน์ (Stablecoins), และกระเป๋าเงินดิจิทัลเข้าด้วยกันผ่านระบบเรียลไทม์

ประเทศไทยซึ่งเป็นผู้นำด้านการใช้ QR Code และโมบายแบงก์กิ้งอยู่แล้ว มีความพร้อมอย่างยิ่งที่จะก้าวไปสู่เทคโนโลยีขั้นสูงต่อไป เช่น Tokenisation (การแปลงสินทรัพย์เป็นโทเคนดิจิทัล) และ Biometrics (การใช้ข้อมูลชีวมิติในการยืนยันตัวตน) เพื่อเพิ่มความปลอดภัยและลดความเสี่ยงจากการปลอมแปลงที่อาจเกิดขึ้นจากเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในอนาคต

อย่างไรก็ตาม แม้เทคโนโลยีใหม่จะเข้ามา แต่โครงสร้างพื้นฐานเดิมที่แข็งแกร่งอย่าง QR Code ซึ่งมีจุดรับชำระมากกว่า 7 ล้านจุดทั่วประเทศ จะยังคงเป็นหัวใจสำคัญของระบบการชำระเงินรายย่อยต่อไป ไม่มีสัญญาณบ่งชี้ว่าเงินบาทดิจิทัลจะเข้ามาแทนที่ทั้งหมดในเร็ววันนี้ แต่จะเป็นการเสริมทัพเพื่อสร้างระบบนิเวศทางการเงินที่สมบูรณ์และหลากหลายยิ่งขึ้น

ประโยชน์และโอกาสจากเงินบาทดิจิทัล

การนำเงินบาทดิจิทัลมาใช้งานจะสร้างประโยชน์และเปิดโอกาสใหม่ ๆ ในหลายมิติ ทั้งต่อประชาชน ภาคธุรกิจ และประเทศโดยรวม

มิติผู้บริโภคและภาคธุรกิจ

สำหรับประชาชนทั่วไป เงินบาทดิจิทัลจะช่วยเพิ่มความสะดวกสบายในการใช้จ่าย ลดความจำเป็นในการพกพาเงินสด ลดต้นทุนค่าเดินทางไปกดเงินที่ตู้ ATM ส่วนภาคธุรกิจจะได้รับประโยชน์จากต้นทุนการจัดการเงินสดที่ลดลง และเปิดประตูสู่นวัตกรรมการเงินรูปแบบใหม่ ๆ เช่น การทำสัญญาอัจฉริยะ (Smart Contract) ที่สามารถตั้งเงื่อนไขการจ่ายเงินอัตโนมัติเมื่อครบกำหนดได้

มิติการเข้าถึงบริการทางการเงิน (Financial Inclusion)

หนึ่งในเป้าหมายที่สำคัญที่สุดของเงินบาทดิจิทัล คือการส่งเสริมการเข้าถึงบริการทางการเงินให้ทั่วถึงยิ่งขึ้น สำหรับกลุ่มประชากรที่ไม่มีบัญชีธนาคาร หรือไม่มีสมาร์ทโฟน การออกแบบให้เงินบาทดิจิทัลสามารถใช้งานผ่านอุปกรณ์อื่น ๆ เช่น การ์ดแตะ จะช่วยให้คนกลุ่มนี้สามารถเข้าถึงระบบการชำระเงินดิจิทัลได้อย่างเท่าเทียม

มิติระดับประเทศ

ในระดับมหภาค การมีโครงสร้างพื้นฐานทางการเงินดิจิทัลที่ทันสมัยและมีประสิทธิภาพ จะช่วยเสริมสร้างขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ และสนับสนุนให้ประเทศไทยก้าวสู่การเป็นศูนย์กลางทางการเงินและนวัตกรรมของภูมิภาค (Regional Financial Hub) ได้ในอนาคต

บทสรุป: การทำงานร่วมกันเพื่อสังคมไร้เงินสด

สรุปได้ว่า การมาถึงของ ‘เงินบาทดิจิทัล’ ไม่ใช่จุดสิ้นสุดของระบบ QR Code แต่เป็นก้าวสำคัญของการวิวัฒนาการในโลกการเงินไทย เงินบาทดิจิทัลเปรียบเสมือนจิ๊กซอว์ชิ้นใหม่ที่เข้ามาเติมเต็มระบบนิเวศการชำระเงินให้สมบูรณ์ยิ่งขึ้น โดยทำหน้าที่เป็น “เงินสดดิจิทัล” ที่มีความน่าเชื่อถือสูงสุด ขณะที่ QR Code จะยังคงเป็นกลไกหลักที่เชื่อมโยงผู้คนนับล้านเข้ากับการชำระเงินดิจิทัลผ่านบัญชีธนาคารที่คุ้นเคย

อนาคตของการเงินไทยคือภาพของการทำงานร่วมกันระหว่างเทคโนโลยีเก่าและใหม่ เพื่อมอบทางเลือกที่หลากหลาย ปลอดภัย และมีประสิทธิภาพสูงสุดให้กับประชาชนและภาคธุรกิจ การเดินทางสู่สังคมไร้เงินสดอย่างเต็มรูปแบบของประเทศไทยจึงไม่ใช่การเลือกอย่างใดอย่างหนึ่ง แต่เป็นการผสานจุดแข็งของทุกระบบเข้าไว้ด้วยกัน

KDC SPORT: ก้าวทันนวัตกรรมเพื่อทุกองค์กร

ในยุคที่เทคโนโลยีและนวัตกรรมขับเคลื่อนทุกสิ่งไปข้างหน้า การปรับตัวและเลือกใช้เครื่องมือที่ทันสมัยเป็นสิ่งสำคัญสำหรับทุกองค์กร เช่นเดียวกับวงการเสื้อผ้าและเครื่องแต่งกาย KDC SPORT มุ่งมั่นพัฒนากระบวนการผลิตและจำหน่ายเสื้อผ้าพิมพ์ลาย เสื้อกีฬา และเสื้อองค์กร เพื่อตอบสนองความต้องการที่หลากหลายและทันต่อการเปลี่ยนแปลง

สำหรับองค์กรหรือแบรนด์ที่ต้องการสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์เสื้อผ้าที่มีคุณภาพและดีไซน์ที่โดดเด่น สามารถ ติดต่อเรา เพื่อรับคำปรึกษาและบริการที่ครบวงจร

ที่อยู่ของเรา
888 หมู่ 26 ต.ศิลา อ.เมือง จ.ขอนแก่น 40000

เบอร์โทรศัพท์ติดต่อ
094-295-9898